warmteverliesberekening

De woonkamer is lekker warm, maar de badkamer blijft kil. Of de zolderkamer die vorig jaar is verbouwd, wordt in de winter nooit echt comfortabel. Veel bewoners herkennen het. De reflex is de thermostaat een paar graden hoger te zetten of een elektrisch kacheltje bij te plaatsen. Dat lost zelden iets op, en het kost wel energie.

Waarom de thermostaat hoger zetten niet werkt

De thermostaat hangt meestal in de woonkamer. Zet je hem hoger, dan wordt vooral die ruimte warmer. De koude kamer profiteert nauwelijks mee. Een hogere aanvoertemperatuur van de cv helpt soms wel, maar kost rendement. Een HR-ketel condenseert dan minder goed en een warmtepomp gaat flink meer stroom verbruiken.

Het probleem zit dus niet in de instelling, maar ergens in het systeem of in het gebouw. De vraag is waar.

Drie mogelijke oorzaken

Achter een koude kamer zit vrijwel altijd een van deze drie oorzaken:

1. Te weinig afgifte. De radiator of vloerverwarming in die ruimte levert minder warmte dan de ruimte verliest. Dat zie je vaak na een verbouwing: een uitbouw, een dakkapel of een groter raam, terwijl de oude radiator bleef hangen.
2. Het warme water komt niet aan. Het vermogen is op papier genoeg, maar door te dunne leidingen of een installatie die nooit is ingeregeld, stroomt het water vooral naar de radiatoren dicht bij de ketel.
3. Een bouwkundig lek. Ontbrekende isolatie, een koudebrug of tocht langs kozijnen laat meer warmte ontsnappen dan verwacht.

Vaak spelen er twee tegelijk. Op gevoel is dan niet te zeggen welke maatregel het meeste oplevert.

Rekenen in plaats van gissen

Een warmteverliesberekening van de woning maakt dat zichtbaar. Voor elke ruimte wordt berekend hoeveel warmte er op een koude winterdag verloren gaat via vloer, wanden, dak, ramen en ventilatie. Daar zet je het vermogen tegenover dat de radiator of vloerverwarming bij de huidige watertemperatuur werkelijk levert.

Juist die vergelijking per ruimte is waardevol. Een warmteverliesberekening per vertrek laat precies zien in welke kamer het tekort zit en hoe groot het is. Dan weet je of een grotere radiator volstaat, of dat eerst de isolatie van die ene gevel of dat ene dakvlak aandacht nodig heeft.

Klopt het vermogen? Kijk dan naar de leidingen

Soms blijkt uit de berekening dat de radiator ruim voldoende is. Blijft de kamer toch koud, dan ligt het aan de verdeling van het water. Radiatoren dicht bij de ketel krijgen het meeste water, de verste radiator krijgt te weinig. Op een zolder of in een uitbouw aan het eind van het leidingnet is dat een bekend probleem.

Een cv-leidingberekening brengt dat in kaart. Hij toetst de leidingdiameters, bepaalt of de pomp voldoende capaciteit heeft en geeft per radiator de juiste voorinstelling. Met die waarden kan de installateur het systeem waterzijdig inregelen, zodat elke ruimte zijn deel van de warmte krijgt.

Wat het oplevert

Met een berekening grijp je gericht in. Vaak is de oplossing kleiner dan gedacht: één radiator vervangen, een paar ventielen opnieuw instellen of een stuk dak beter isoleren. Daarnaast voorkom je dat er een grotere ketel of warmtepomp wordt aangeschaft voor een probleem dat in één kamer zit.

Wanneer is het zinvol?

• Na een verbouwing, uitbouw of zolderverbouwing.
• Als een of meer ruimtes structureel niet op temperatuur komen.
• Voordat de ketel wordt vervangen, zodat het nieuwe toestel direct goed past.
• Na het na-isoleren van een deel van de woning, omdat de verhoudingen tussen ruimtes dan veranderen.

Conclusie

Een koude kamer is geen kwestie van harder stoken. Het is een signaal dat afgifte, leidingnet of gebouw niet in balans zijn. Een warmteverliesberekening van de woning wijst de oorzaak aan, zodat je geld uitgeeft aan de maatregel die het probleem echt oplost.