Stroom overspanning. Wat is dat?

Bij het woord ‘overspanning’ zijn er verschillende dingen waar je aan kunt denken. Zo kun je denken aan het kampen met problemen die veel spanningen geven waardoor iemand overspannen raakt. Of je kunt denken aan de term ‘overspanning’ in het vakgebied bouwkunde, waarbij overspanning de ruimte is die door een dragend constructiedeel wordt overbrugd. Maar in dit geval hebben we het over elektronische overspanning, oftewel de spanning die (tijdelijk) de drempelwaarde van de netspanning overschrijdt. Maar wat is deze soort overspanning precies? En wat kun je er tegen doen?

Overspanning, wat is het? 

Overspanning is spanning die de maximale waarde van de spanning in een elektrisch circuit overschrijdt. Overspanning wordt voornamelijk veroorzaakt door blikseminslag en treed niet alleen op in het 230 V-net, maar sijpelt ook door naar aangesloten apparatuur. 

Overspanning raakt altijd als eerste de gevoelige delen van een systeem, waaronder elektronisch apparatuur. Kleine elektronische circuits op printplaten, netwerkadapters en moederborden kunnen geen extra stroompieken aan. Zonder enige vorm van overspanningsbeveiliging beschadigen de overspannings gevoelige elektronische componenten al snel en lopen ze onrepareerbare schade op. 

Overspanning kan ontstaan door een schakeling op het net, door een breuk van de nulgeleider of door blikseminslag. Overspanning door blikseminslag kan op verschillende manieren ontstaan. Het hoeft daarbij niet direct in te slaan op je huis of gebouw. 

Er zijn verschillende soorten overspanning door blikseminslag:

• Inductie door blikseminslag in een direct omgeving. 

• Blikseminslag in een (bovengrondse) elektriciteitsleiding

• Spanningsgradiënt in de bodem door inslag in de (directe) omgeving

• Blikseminslag op een bliksemafleider

• Ontladingen die leiden tot plotseling vrijkomen van influentie ladingen

Beschermen tegen overspanning

Je kunt zowel je volledige meterkast als het aangesloten apparatuur beschermen tegen overspanning. In een overspanningsbeveiliger zitten afleiders die de hoge pieken stroom spanning terugbrengen naar een standaard niveau. Een overspanningsbeveiliger zorgt ervoor dat de stroom wordt vereffend aan de spanningvoerende leidingen, waarbij de geldende stroom vastheid niet wordt overtreden. De overspanning vermijd op deze manier het apparatuur wat gemakkelijk onherstelbare schade oploopt. Raadpleeg voor meer informatie omtrent het aanbrengen van overspanningsbeveiliging altijd een specialist zoals elektricien.